|
UYARI
Firmamızın Almanya'dan ithal
ettiği konnektör ve entegre devre gibi ürünler AB tarafından 2006 yılının Temmuz
ayında uygulamaya konacak olan yeni çevre kuralları gereği artık RoHS uyumludur.
Bununla birlikte, daha önceki ithalatlar nedeniyle firmamız stoklarında RoHS uyumlu
olmayan ürünler de vardır. RoHS uyumlu ürünler farklı özellikte lehim gerektirebildiğinden
üreticilerin hangi tür ürünü satın almak istedikleri konusunda bilgili olması
ve siparişi esnasında bunu belirtmesi kendi menfaatinedir. Avrupa'daki eski stoklar
tükenene kadar, firmamızın bir süre daha istek üzerine RoHS uyumlu olmayan ürünlerden
ithal etme imkanı vardır (genellikle bu ürünler daha ucuz olmaktadır). Bu tür
isteklerin biran önce tarafımıza iletilmesi gerekmektedir. Firmamız
RoHS ve WEEE konusunda çeşitli kaynaklardan derlediği bilgileri web ortamında
üreticilerin/kullanıcıların dikkatine sunmaktadır. Bu bilgiler sadece üreticileri
ve tüketicileri bilgilendirmek amacıyla sunulmuş olup, derlenen bilgilerdeki yanlış
veya eksik ifadelerden dolayı firmamız sorumlu tutulamaz. Üretici firmaların üretim
yöntemlerini belirlemeleri için konuyu ayrıca kendilerinin de araştırmalarını
ve irdelemelerini öneririz. Her ürün için öncelikle o ürünü üreten firmanın lehimlemeyle
ilgili görüşlerine başvurulması en doğru yöntem olacaktır. 
RoHS: Restriction of the use of certain Hazardous Substances
(Sağlığa
Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanması)
RoHS, Avrupa Birliği tarafından dikte
edilen; elektronik cihaz üretiminin çevreye zarar vermemesi için, sağlığa zararlı
maddelerin elektrikli ve elektronik ürünlerdeki kullanım miktarlarını kısıtlayan
kurallardır. Sağlığa zararlı maddelerin kısıtlanması hem kapasitör, transistör,
entegre devre, konnektör, vb gibi elektronik malzeme üreticileri için, hem de
bu ürünleri kullanarak baskılı devre, yarı mamul veya mamul ürün yapan üreticiler
için geçerlidir. Bu kurallara uyması için firmalara Temmuz 2006 tarihine kadar
mühlet tanınmıştır. Bu tarihten sonra da zararlı maddelerin kullanımına eski ürünlerin
tamiri nedeniyle müsaade edilebilmekte, ancak yeni üretimlerde RoHS kurallarına
uyulması istenmektedir. Birçok firma şimdiden üretimlerini bu kurallar çerçevesinde
yapmak üzere değişikliklere başlamıştır. Dünyanın diğer bölgeleri de benzer tedbirleri
kabul etmişlerdir. Bunlardan Japonya bu konudaki önlemleri ilk başlatan ülkedir.
Avrupa Birliği Japonya'dan sonra gelmektedir. ABD ise Ocak 2007 tarihi itibariyle
benzer uygulamaya geçmeyi hedeflemiş olarak üçüncü sıradadır. Asya ülkeleri ve
bilhassa üretimin büyük çoğunluğunu yapan Çin'de bulunan ufak firmalar bu konuda
yavaş davransa da, bu ülke yönetimleri RoHS kurallarına uyma konusunda kararlıdır.
Sağlığa zararlı maddeler nelerdir?
RoHS
kuralları birçok kişi tarafından "kurşunsuz üretim" gibi algılansa da
aslında sağlığa zararlı maddeler sadece kurşundan ibaret değildir. RoHS kapsamında
kullanımı yasaklanan 6 madde ve müsaade edilen maksimum miktarlar şunlardır:
| -Cd | Cadmium | %0.01
ppm | | -Hg | Mercury
(cıva) | %0.1 ppm | | -Cr (VI) | Hexavalent
Chromium | %0.1 ppm | | -PBB |
Polybrominated Biphenyl | %0.1 ppm | |
-PBDE | Polybrominated Diphenyl Ether | %0.1
ppm | | -Pb | Lead
(kurşun) | %0.1 ppm |
ppm = parts per million
(ağırlık cinsinden)
Sağlığa zararlı maddelerin
kullanım yerleri şunlardır:
| Kurşun | Lehim, aktif
ve pasif elektronik malzeme, terminasyon uçları, baskılı devre kaplamaları, cam,
akü ve piller. | | | | Cadmium | Elektoliz
kaplamalar, plastik malzeme, sensörler, NiCd piller, kıvılcım çıkaran kontaklar. |
| | | Cıva | Piller,
anahtarlar, sensörler, röleler, floresan lamblalar, vs. | | |
| Hexavalent Chromium | Krom,
kaplamalar | | | | PBB-PBDE | Alev
almayı önleyici malzeme |
Elektronik
malzemelerdeki kurşun sağlığımızı nasıl etkiliyor?
Zararlı
maddelerden bilhassa kurşun sağlığımız açısından önemlidir. Kurşunun hem solunum
hem de sindirim yoluyla alınması sağlık sorunları yaratabilmektedir. Bu yüzden
pillerdeki, boyalardaki, borulardaki ve benzindeki kurşun kullanımı yakın geçmişte
büyük ölçüde terk edilmiştir. Kurşunun zehirli etkisinden en fazla zarar gören
organlar şunlardır: Merkezi sinir sistemi (bilhassa
çocuklarda) Böbrekler Üreme sistemleri Yoğun miktarda
kurşun alan bünyelerde reaksiyon süresinin uzaması, parmaklarda zayıflık, el ve
ayak bileklerinde zayıflık, hafıza kaybı ve kan hastalıkları gibi sorunlar görülmektedir.
Elektronik malzemelerdeki kurşun bize nasıl
bulaşıyor?
Çöpe atılan elektronik malzeme ve cihazların
içinde bulunan kurşun, asitli yağmur sularıyla (hava kirliliğinden dolayı yağmur
suları toprağa düşmeden önce asit içerecek hale gelebilmektedir) yıkanarak toprak
altındaki su havzalarına karışmaktadır. Bu suyu kullanan canlılar ise suyun içinde
bulunan kurşundan etkilenmektedir. RoHS kapsamında bu zararlı maddenin yer altı
sularına karışması engellenmeye çalışılmaktadır. Aynı şekilde, daha sonra değineceğimiz
WEEE standartları kapsamında da elektronik ürünlerin çöpe atılması bazı kurallara
bağlanmaktadır. Bu kurallar kapsamında ürünlerin tekrar kazanılması veya hammaddelerine
ayrıştırılması için gerekli toplama işlemlerini; üretici firmaların tasarlaması,
organize etmesi ve finansmanına katkıda bulunması gerekmektedir.
RoHS
kapsamından etkilenen ürünler şunlardır:
Ev elektroniği
IT ve haberleşme cihazları Tüketici ürünleri Aydınlanma ürünleri
Elektrik ve elektronik aletler (sabit ve büyük endüstriyel cihazlar hariç)
Oyuncaklar, eğlence ve spor için üretilen ürünler Otomatik atık cihazları
Etkilenen iş sahaları ise şunlardır:
Kendi
markası altında elektrik ve elektronik cihaz üretimi ve satışı yapanlar.
Başka üreticiler tarafından yapılan ürünleri kendi markası altında satanlar.
Üye ülkelere profesyonel olarak elektronik ürün ithalatı ve ihracatı yapanlar.
RoHS standardına uymamanın cezası nedir?
Bu
konuda her Avrupa Birliği ülkesi kendisine göre kanun ve kurallar koymaktadır.
İngiltere Ticaret ve İçişleri Departmanı tarafından önerilen cezalar şu şekildedir:
RoHS uyumlu olmayan ürünle ilgili olarak:
Ürünün pazarda
yasaklanması. RoHS ihlalinden sorumlu olan kişilerle ilgili
olarak:
3ay ila 2 yıl arası hapis ve en az 5,000 Sterlin para cezası.
RoHS Şartlarında Üretim
RoHS kurallara uygun olarak üretilmiş
malzemelerin ürün kodlarında bazı firmalar değişiklik yaparken bazı firmalar ürün
kodlarını değiştirmemeyi, ancak paketleme esnasında "RoHS uyumludur"
ibaresi kullanmayı tercih etmiştir. Sağlığa zararlı maddeler
üretimde birçok faydalar sağlamaktadır ve bunlardan vazgeçmek bazı üretim zorluklarını
da beraberinde getirecektir.
| Zararlı Madde | Yerine
Önerilen Madde ve Dezavantajı | | Kurşun/Kalay
İçeren Lehim | Kalay ile başka metal bileşenleri içeren lehim
Kurşun içermeyen lehim daha yüksek derecelerde erimektedir. | | Gümüş/Cadmium
Oksit | Gümüş/Kalay Oksit
Kontaktlar'daki
verimlilik aynı değildir. Bazı durumlarda ürünlerin kullanım ömrü kısalabilir. |
| Cıvalı Kontaktlar | Altın
kaplama kontaktlar
Ömür süresi çok daha kısadır ve cıva kullanmadan zero-bounce
kontakt elde etmek mümkün değildir. | | Hexavalent
Chromium | Çeşitli malzemeler kullanılabilir.
Etkileri daha
azdır. | | PBB-PBDE | Çeşitli
malzemeler kullanılabilir.
Aynı etkiyi sağlamak için daha fazla malzeme kullanımı
gerekmektedir. |
Lehim Sorunları
Lehimleme
konusunda karışık teknolojilerin (yani kurşunlu lehimle RoHS uyumlu yüzey, RoHS
uyumlu lehimle de kurşunlu yüzey) kullanılabilirliği konusunda değişik görüşler
vardır. Bazı makaleler kurşunsuz lehim için tasarlanmış yeni ürünlere kurşunlu
lehim bulaşırsa lehimlenen kontaktların güvenirliğinin önemli ölçüde azalacağını
belirtmektedir. Bazı makaleler ise RoHS uyumlu pasif elektronik malzemede kurşunlu
lehimin başarıyla kullanılabildiğini söylemektedir. Gene de en doğru yöntem, ürünlerin
kendi teknolojisine uygun lehim kullanmaktır (yani, eski ürünlerde kurşunlu lehim,
yeni ürünlerde ise kurşunsuz lehim). Eğer kurşunlu ve kurşunsuz teknolojiler karışık
olarak kullanılacaksa malzeme üreticisinin bu konudaki önerilerinin incelenmesi
önerilmektedir. Tüm üreticilerin hemfikir olduğu konu ise, karışık teknoloji kullanımında
Ball Grid Array (BGA - Kare entegre devrelerin altındaki yuvarlak lehim adacıkları)
türündeki lehim adacıklarında problem olacağıdır. Kurşunsuz
lehimlemede dikkat edilmesi gereken sorunlu konulardan bazıları şunlardır: Sıcaklık
Kurşunsuz lehim için daha yüksek dereceler gerekmektedir.
Kurşunlu lehim için uygun olan derece (60/40 kalay/kurşun için) yaklaşık 180°C
iken, kurşunsuz lehim için (kalay/bakır) gerekli olan sıcaklık 227°C civarındadır.
Bu da birçok üretim tesisindeki havyaların değiştirilmesi (ayarlanabiliyor ise
sıcaklık derecelerinin arttırılması), dalga lehim makinelerinin değiştirilmesi
veya yenilenmesi anlamına gelmektedir. Yüzeyi Kurşun/Kalay bileşimiyle kaplı baskılı
devreler ve malzemeler kurşunsuz lehim banyosundan geçirilirse malzemelerin üzerindeki
kurşunun zamanla banyoyu kirletme tehlikesi olduğundan kurşunlu ve kurşunsuz lehim
banyolarının ayrılması gerekmektedir. Kalayın başka maddelerle bileşimleri daha
düşük erime dereceleri sağlayabilmektedir. Ancak, bu karışımları sağlayacak hammadde
tabiatta kurşun kadar bol bulunmamaktadır. Bazı kalay bileşimleri ve erime dereceleri
aşağıda gösterilmiştir.
| Kalay-Bakır | 227°C |
| Kalay-Gümüş | 221°C |
| Kalay-Gümüş-Bakır | 217°C | | Kalay-Gümüş-Bizmut | 205
- 215°C | | Kalay-Çinko | 199°C |
| Kalay-Kurşun | 183°C |
| Kalay-Bizmut | 138°C | RoHS
standardına göre baskılı devrelerin yeniden tasarlanması ve hangi sıcaklıkların
uygulanacağı, ne tür lehim kullanılacağı konusunda baskılı devre üzerinde bilgi
veren bir yer ayrılması gerekmektedir. Bu bilgiler değişik lehimleme yöntemlerini
de (SMT, dalga lehim ve havya ile lehim) kapsayacak kadar detaylı olabilmektedir.
RoHS için standart bir işaretleme olmayıp, her firma kendisine göre bir amblem
seçmiştir. Bazı firmalar "kurşunsuz" anlamında üstü çizili Pb sembolünü
kullanırken (şekil-1), bazı firmalar da zararlı maddelerin sadece kurşundan ibaret
olmadığını vurgularcasına RoHS kelimesi içeren semboller kullanmaktadır (şekil-2).
Şekil - 1 |
Şekil - 2 |
Baskılı devre üzerinde hangi lehim bileşeni kullanılması gerektiği ile ilgili
olarak elips içine yerleştirilen bir "e" harfi ve yanında da bir numara
kullanılmaktadır (Şekil-3).
Şekil - 3 | Kalay bileşenleri için "e"
harfinin yanında kullanılan numaraların anlamları aşağıda gösterilmiştir.
| e1 |
- | SnAgCu (Bu bileşen e2 kategorisinde
gösterilmez) | | e2 |
- | Bizmut (Bi) veya Çinko (Zn) içermeyen
Kalay (Sn) bileşenleri (SnAgCu hariç) | |
e3 | - |
Kalay (Sn) | | e4 |
- | Kıymetli metaller (Ag, Au, NiPd,
NiPdAu gibi) (Sn hariç) | | e5 |
- | SnZn, SnZnx (Bi hariç) |
| e6 | - | Bizmut
(Bi) içeren bileşenler | | e7 |
- | Indium içeren düşük dereceli
(< 150°C) lehim (Bi hariç) | Aşağıda (Şekil-4)
paket üzerine yapıştırılan etiketlerden bir örnek gösterilmektedir.
Şekil - 4 |
Kurşunsuz lehimleme
esnasında daha fazla pasta kullanımı ve havya ucunun lehimlenecek yüzeye daha
uzun süre temas etmesi (ısısını aktarabilmesi için) gerekmektedir. Ayrıca, kurşunsuz
lehim diğeri kadar akışkan değildir. Kurşunsuz lehimlemeden sonraki görünüm kurşunlu
lehimin parlaklığına sahip değildir. Malzemeye bulaşan lehim de kurşunlu lehimde
olduğu gibi araları yumuşak meyillerle doldurmamakta, daha keskin hatlarla ve
daha ince bir tabaka olarak lehim yapılan yüzeyi kaplamaktadır. Bu da sanki sağlıklı
bir lehim yapılmamış izlenimini vermektedir. Ancak, bu görünüm yanıltıcıdır ve
lehim kalitesinden endişe etmeye gerek yoktur.
Kurşunsuz
lehimleme için arttırılan ısı lehimlenen kabloların veya konnektörlerin plastik
izolasyonunu eritebilmekte veya hassas elektronik malzemelere zarar verebilmektedir.
Tin Whiskers - (Kalay bıyıklar -kalay kıllanma)
Saf
kalay ile yapılan lehimleme işlemlerinde bazı sıcaklık ve nemlilik şartlarında
kalayın yüzeyinde kıl şeklinde uzayan kristaller oluşmaktadır. Kalay için bu davranış
şekli metalurjide bilinen bir olaydır. Bu kristallerin uzunlukları birkaç yüz
mikronu bulabilmekte ve birbirine çok yakın geçen baskılı devre yollarında kısa
devre yaratma riski oluşturmaktadır. Bu durum genellikle baskılı devre üzerinde
yoğun yerleşim gerektiren uzay, silah ve tıp endüstrileri için problem olmaktadır.
Bazı üreticiler bu davranışı engellemek için kalay ile başka birtakım metallerin
karışımını kullanmaktadır. Ancak, bu da hammadde temini açısından işi zorlaştıran
pahalı bir yöntemdir. Bir diğer çözüm ise baskılı devrelerin yeniden tasarlanarak
birbirine çok yakın giden yolların aralarının açılması olabilir.
Popcorn Reaction (Patlamış mısır reaksiyonu)
Transistör,
entegre devre, seramik kondansatör gibi döküm (mold) teknolojisi kullanan bazı
elektronik malzemelerin içinde üretim esnasında nem kalabilmektedir. Lehimleme
esnasında sıcaklık 100°C üzerine çıkınca bu nem gaz haline gelebilmekte ve yarattığı
basınçla üzerindeki döküm malzemesini patlatabilmektedir. Kurşunsuz lehimleme
ısısının artması bu riski de arttırmaktadır.
Filet Lifting (Lehimin kalkması) Kurşunsuz lehim soğurken
daha fazla büzülmekte ve baskılı devre üzerindeki lehim adacığından yükselmektedir.
Bazı durumlarda yükselen lehimin baskılı devre üzerindeki adacıktan uzaklaştığı,
bazı durumlarda ise yapıştığı adacığı da beraberinde yükselttiği gözlemlenmiştir.
Genellikle bu durumlarda elektriksel temas kaybedilmemekte ve sorun yaşanmamaktadır.
Gene de üreticiler böyle bir durumla karşı karşıya kalmayı arzu etmemektedirler.
Bazı durumlarda ise yükselen lehim yapıştığı adacığı kopartarak ikiye bölmekte,
elektriksel teması da kaybedebilmektedir. Bu tür sorunların üstesinden gelebilmek
için uygulanan yöntemler şunlardır: Kalay-Bizmut bileşenlerini kullanmamak
(bu tür bileşenler soğurken daha fazla büzüşmektedir).
RoHS uyumlu yüzeylere
kurşunlu lehimin bulaşmasını engellemek (kurşunlu bileşenler RoHS yüzeylerin soğuma
karakteristiklerini değiştirmekte ve büzüşmenin artmasına sebep olmaktadır).
Lehimleme işleminden sonra baskılı devreyi daha hızlı soğutmak (üfleme yoluyla
hızlı bir soğumanın sağlanması baskılı devre üzerindeki bölgeler arası sıcaklık
farkını azaltmakta ve lehimin yükselmesini önlemektedir).
WEEE: Waste Electrical & Electronic Equipment
(Atık Elektriksel ve
Elektronik Cihazlar) WEEE kuralları elektrik
ve elektronik cihazların geri dönüşüm ve geri kazanım (tamir ve/veya upgrade gibi
yöntemlerle) oranını arttırmak ve üreticileri bu yönde daha bilinçli kılmak için
düşünülmüştür. Bu kapsamda firmalar; tasarımlarını ve üretimlerini modüler, tamir
edilebilir, yükseltilebilir özelliklerde yapmaya teşvik edilmektedirler. Özellikle
bilgisayar sektöründe daha yüksek kapasiteli birimlerin ve daha hızlı işlemcilerin
çıkmasıyla ürünler ekonomik ömrünü tüketmeden çöpe atılmaktadır. Dünya üzerinde
her yıl çöpe atılan elektronik ürün miktarı 6 milyon ton civarındadır. Bu hem
tabiatı kirletmekte, hem de dünyanın fakir bölgelerinde bilgisayar imkanına sahip
olmayan nüfusa sağlanabilecek katkıları ortadan kaldırmaktadır. Ayrıca, bir hammaddenin
atıklardan geri kazanılması maden yataklarını işletmekten veya yeni maden yatakları
aramaktan daha ekonomik olmaktadır. Birleşmiş Milletler tarafından yaptırılan
bir araştırmaya göre bir bilgisayarın üretimi için ağırlığı kadar kimyasal madde
(birçoğu zehirli), ağırlığının 10 katı kadar fosil tabanlı yakıt (ki bu da global
ısınmayı arttırmaktadır) ve 1.5 ton kadar da su kullanılmaktadır. Bu yüzden, dünya
üzerinde geri dönüşüm ve geri kazanım giderek daha fazla arzu edilir hale gelmiştir.
Geri dönüşüm ve geri kazanım düşüncesinden etkilenen ürünler RoHS benzeri olmakla
birlikte biraz daha detaylı olup şunlardan oluşmaktadır:
Ev elektroniği (küçük cihazlar)
Ev elektroniği (büyük cihazlar)
IT ve haberleşme cihazları Tüketici ürünleri Aydınlanma ürünleri
Elektrik ve elektronik aletler (sabit ve büyük endüstriyel cihazlar hariç)
Oyuncaklar, eğlence ve spor için üretilen ürünler Tıbbi cihazlar (implant
ürünleri ve enfeksiyon taşıyanlar hariç) Ölçüm ve kontrol cihazları
Otomatik atık cihazları WEEE kapsamındaki cihazların geri
dönüşümü için bu cihazların; toplanması, hammaddelerinin ayrıştırılması veya tamir
edilerek geri kazanılması hedeflenmiştir. Bu işlemleri organize etmek ve gerekli
finansmanı sağlamak sorumluluğu üreticilere yüklenmiştir. Üreticiler bunu tek
başlarına veya birleşerek toplu halde yapma serbestisine sahiptir. Paralelde yürütülen
RoHS standartları sayesinde çalışanların fazla miktarda zararlı maddelere maruz
kalmaması sağlanarak geri dönüşüm esnasında çok özel önlemlere gerek olmayacağı
ve ayrıştırma masraflarının da azalacağı düşünülmektedir. Bu işlemlerden dolayı
ürün maliyetlerinde %1-2 arasında bir artış olabileceği hesaplanmıştır. WEEE
tarafından hem toplama hem de geri dönüşüm miktarları için hedefler koymaktadır.
Bu konuda her ülke kendi hedefini belirlemektedir. WEEE standartları üreticilerin
sorumlulukları açısından 13 Ağustos 2005 tarihinde başlamış olup atık toplama
ve ayrıştırma hedefleri için son tarih 1 Aralık 2006 olarak belirlenmiştir. İngiltere'nin
belirlediği hedef, bu tarihte ev başına 4 kg WEEE ürünü toplamak şeklindedir (iş
çevreleri için hedef henüz belirlenmemiştir). İrlanda ise 2 senelik uzatma hakkını
kullanarak bu tarihi 1 Aralık 2008 olarak belirlemiştir (İrlanda ve Yunanistan
için gerek altyapı eksikliği, gerekse elektronik cihaz kullanımının daha az seviyede
olması nedeniyle atık toplama hedefleri için 2 senelik ek süre hakkı tanınmıştır).
İrlanda'da WEEE ihlalleri için öngörülen en fazla ceza €15,000,000 ve/veya 10
yıl hapis olarak belirlenmiştir. Birçok firma gerek WEEE
nedeniyle, gerekse RoHS nedeniyle üretimini yeniden tasarlamak durumunda kalabilecektir.
Bu nedenle, bazı modeller veya ürünler piyasadan kalkarken bazı yeni modeller
veya ürünler de piyasaya çıkabilecektir. WEEE kurallarının
işletilmesi genel olarak şöyledir: Üye ülkeler kendi ülkelerindeki WEEE
kapsamına giren üreticileri bildirecek ve kayıt altına alınmasını sağlayacaktır.
Perakende satıcılar sattıkları ürüne karşılık tüketicinin iade etmek istediği
WEEE uyumlu elektronik eşya varsa bunu kabul etmek mecburiyetindedir (eskisini
getirene indirimli yeni mal veren kampanyalar gibi). Kampanya yoksa eski ürün
sıfır ücretten de iade edilebilecektir. Yeni ürün alımını gerçekleştiren müşteriye
eski malı iade etmesi için 15 gün süre tanınacaktır.
Buzdolabı, çamaşır
makinesi, fırın gibi büyük ve ağır elektrikli eşyaları eve teslim eden satıcı
eski eşyayı da derhal teslim almakla yükümlüdür (eğer eski eşya kullanıldığı yerden/tesisattan
sökülmüş, temizlenmiş ve teslim edilmeye hazırsa). Eğer eski eşya o anda teslim
alınmaya hazır değilse, tüketici eski eşyayı 30 gün içinde iade edebilecektir.
WEEE ürünlerini teslim alabilmesi için satıcıların bir form doldurarak (€20)
gibi cüzi bir ücret ödeyerek) yerel makamlara kaydolması gerekmektedir. Ancak
bu şekilde kaydı olan satıcılar eski WEEE ürünlerini yerel makamların göstereceği
toplama merkezlerine dökebileceklerdir.
Satıcılar WEEE ürünlerini yerel
toplama merkezlerine dökerken ayrıca bir ücret ödemeyecektir.
WEEE işaretli
ürünlerin tüketici tarafından çöpe atılması engellenmiştir. Tüketici bu tür ürünleri
kayıtlı satıcılar üzerinden toplama merkezlerine gönderebilecek, bunun için de
herhangi bir masraf yapmayacaktır. WEEE ürünlerinin tüketiciler veya yetkili olmayan
satıcılar tarafından çöpe atılmasını engellemek için ürünlerin üzerinde buna ilişkin
bir etiket (Şekil-5) bulunacaktır.
Şekil - 5 |
| 
